ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

مقدمه 81

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

نامهء دانشمند ارجمند آقاى دكتر علينقى منزوى تهرانى بسمه جل اسمه بسيار متأسفم كه خبر فوت دانشمند معظم آقاى معلم حبيب‌آبادى ، اين پدر تاريخ معاصر اصفهان بلكه ايران طورى به من رسيد كه از فيض حضور در تشييع و جلسات ترحيم آن رادمرد محروم بودم ، لذا خواستم با عرض اين چند كلمه احساسات شاگردى خود را نسبت به اين پدر روحانى خويش اظهار كرده باشم . مرحوم حبيب‌آبادى يكى از بزرگترين همكاران و صميمىترين ياران مدد - كار در تصحيح و تهيهء غلطنامه‌هاى كتاب « ذريعه » بودند . خدمات ايشان در اين راه هيچ‌گاه فراموش شدنى نيست . سابقهء كار چنين بود كه ما جزوات چاپ‌شدهء آن كتاب را براى معظم‌له و جناب آقاى روضاتى و عده‌اى ديگر از ياران نزديك مىفرستاديم ، ايشان اغلاطى را كه از نظر ما پنهان مانده بود مىگرفته براى ما ارسال مىداشتند ، ما آنها را جمع كرده به صورت غلطنامه يا استدراك مجلدات گذشته چاپ مىكرديم . گهگاه نيز مىشد كه در ضمن چاپ با مشكلاتى تاريخى روبرو شديم و با مراجعه كتبى بديشان مشكل را حل مىكرديم . مرحوم حبيب‌آبادى واقعا يك معلم به معناى واقعى كلمه مىبود . او براى كاركنان و خدمتگزاران به علم ، بىريا و پدرانه دلسوز بود . وى جاى خود را همچون يك تاريخ نگار دقيق در دوران معاصر ايران باز كرده است . نام او هيچ‌گاه از صفحات تاريخ ما زدوده نخواهد شد . من مطمئن هستم كه ملت حق‌شناس ايران روز به روز به ارزش او بيشتر پى خواهند برد و احترامى بيشتر برايش قائل خواهند شد . ع . منزوى